Dzień Babci i Dziadka na świecie oraz w Polsce – różne tradycje, wspólny cel
2026-10-28
Świętowanie Dnia Babci i Dnia Dziadka to piękny sposób na okazanie szacunku i miłości osobom, które sprawiły, że nasze dzieciństwo było bardziej kolorowe. Wspólne wycieczki do zoo czy cyrku, bańki stawiane na plecach podczas choroby, najlepsze na świecie ciasta pieczone przez babcię, nauka majsterkowania z dziadkiem, prezenty bez okazji i czułe słowa zostają w pamięci na zawsze.
Dziadkowie zasługują przynajmniej na jeden dzień w roku, kiedy wnukowie mogą odwdzięczyć się za ich troskę i poświęcenie.
Kiedy jest Dzień Babci i Dzień Dziadka w Polsce?
W Polsce obchodzimy te dwa święta osobno. 21 stycznia przypada Dzień Babci, a dzieńpóźniej to dziadek staje się bohaterem, przyjmuje życzenia i upominki. Odkąd istnieje ta tradycja? Dzień Babci jest celebrowany od 1964 r. – zainicjowała to redakcja tygodnika „Kobieta i Życie”, a pomysł został na tyle ciepło przyjęty, że wydarzenie szybko trafiło do kalendarza polskich świąt. Niestety dziadków potraktowano trochę po macoszemu, ponieważ doczekali się własnej uroczystości dopiero 14 lat później, kiedy Telewizja Polska zorganizowała konkurs na ustalenie jej daty.
Życzenia, prezenty, występy, czyli na co mogą liczyć polscy seniorzy
Od tamtej pory zarówno babcia, jak i dziadek mogą cieszyć się specjalnymi przywilejami pod koniec stycznia. Jakimi? Obowiązkowe są życzenia, choćby telefoniczne. Na pewno warto życzyć dziadkom dużo zdrowia.W podeszłym wieku to ono staje się najcenniejsze. Do zdrowia można dodać szczęście – przyda się każdemu. Życzenia nie muszą przyjmować formy poematu. Wystarczy, że są przekazane szczerze, od serca. Mile widziane są również drobne upominki – urocze laurki od najmłodszych wnuków, nieco bardziej okazałe prezenty od starszych. Każdy gest ma znaczenie. W celebrowanie relacji międzypokoleniowych są zaangażowane także szkoły oraz przedszkola. Dzieci przygotowują dla seniorów wzruszające występy, tematyczne dekoracje, własnoręcznie wykonane podarunki, niewielki poczęstunek.
Dzień Babci i Dziadka w innych krajach – razem czy osobno?
Czy istnieje międzynarodowy dzień dziadków? W 2021 r. papież Franciszek ustanowił Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych przypadający na 26 lipca. Jednak wiele państw obchodzi Dzień Babci i Dzień Dziadka w innych terminach. W niektórych krajach celebruje się je jednego dnia, w innych podobnie jak w Polsce – osobno. Na wybór daty i sposobu świętowania wpływają lokalne tradycje, historia, kultura, religia. Jak to wygląda za granicą?
Co dwa święta, to nie jedno – gdzie jeszcze ani babcia, ani dziadek nie muszą rezygnować z palmy pierwszeństwa?
We Francji babcia staje się gwiazdą w pierwszą niedzielę marca podczas Fête des Grands-Mères. Ten zwyczaj zapoczątkowała marka kawy Café Grand'Mère i szybko stał się popularny w całej Francji. Dziadek musi czekać na swoją kolej aż kilka miesięcy, do pierwszej niedzieli października. W czasie tych wyjątkowych dni odbywają się spotkania rodzinne oraz lokalne wydarzenia w klimacie retro, na przykład quizy muzyczne czy rozgrywki pétanque.
Dzień dziadków w odsłonie 2w1 – wspólne święto
W Stanach Zjednoczonych dziadkowie grają pierwsze skrzypce na początku września, w pierwszą niedzielę po Labor Day (Święcie Pracy). Oficjalnym symbolem NationalGrandparents Day jest kwiat niezapominajki, a piosenką utwór „A Song for Grandma and Grandpa” Johnny'egoPrilla. Amerykanie organizują pikniki, wyjścia do restauracji, wysyłają dziadkom kartki z życzeniami, odwiedzają seniorów w domach opieki.
We Włoszech dzień dziadków, czyli Festa dei Nonni, jest obchodzony 2 października. To nie przypadek, ponieważ według tradycji katolickiej na ten czas przypada wspomnienie Świętych Aniołów Stróżów. A przecież dziadkowie – podobnie jak aniołowie – czuwają nad bezpieczeństwem swoich wnuków. Włosi ten dzień spędzają rodzinnie.Niektórzy wspólnie przyrządzająregionalne przekąski takie jak na przykład taralli – kruche, okrągłe pieczywo z dziurką w środku. Inni organizują tradycyjne gry i zabawy.
W Japonii odpowiednikiem święta dziadków jest Dzień Szacunku dla Starszych, który ma miejsce w trzeci poniedziałek września. Japończycy przygotowują wtedy rozmaite występy artystyczne i potrawy kojarzące się z długowiecznością, takie jak ryż z czerwoną fasolą (sekihan) czy sushi.
Dzień dziadków świętuje się również m.in. w Wielkiej Brytanii (w pierwszą niedzielę października), Brazylii (26 lipca), Ukrainie (28 października).
Jaki prezent na Dzień Babci i Dziadka będzie strzałem w dziesiątkę, niezależnie od narodowości seniorów?
Jeśli chodzi o upominki dla dziadków, możliwości jest bez liku. Od wykonanych własnoręcznie drobiazgów, przez gotowe, sklepowe produkty, po prezenty w postaci przeżycia. Jak sprawić radość dziadkom zarówno w Polsce, jak i we Włoszech czy w USA?
Samodzielnie zrobione, kreatywne podarunki
Kilkuletnie maluchy są w najbardziej komfortowej sytuacji – nie muszą martwić się o budżet. Wystarczy, że mają do dyspozycji blok, kolorowy papier, kredki, flamastry, plastelinę. Niezależnie od tego, czy laurka ograniczy się do koślawego serduszka narysowanego kredką, czy zmieni w małe dzieło sztuki z plasteliny, dziadkowie będą rozczuleni.
Starsze, bardziej samodzielne dzieci mogą spróbować swoich sił w kuchni i upiec dziadkom ciasteczka. Ręcznie udekorowane, elegancko zapakowane ciastkana pewno wywołają uśmiech na twarzach starszych państwa. Z kolei nastoletnia wnuczka ze smykałką do szycia może podarować dziadkom własnoręcznie uszyte lniane woreczki z lawendą – włożone pod poduszki, roztoczą przyjemny, kojący zapach ułatwiający zapadnięcie w sen.
Praktyczne upominki, które faktycznie się przydają
Domy starszych osób przeważnie są wypełnione pamiątkami po sufit. Nic w tym dziwnego – lokatorzy mieli całe dekady na gromadzenie przedmiotów. Dlatego wspaniałym rozwiązaniem są funkcjonalne prezenty, które oferują coś więcej niż dekoracyjny walor.
Dużym powodzeniem cieszą się na przykład cyfrowe ramki na zdjęcia. Taka ramka bije na głowę tradycyjną z tego względu, że można w niej umieścić więcej fotografii niż w klasycznym albumie. Dzięki temu pozwala zaoszczędzić dużo miejsca. Co więcej istnieje możliwość zdalnego dodawania kolejnych zdjęć wnuków i dzieci za pomocą specjalnej aplikacji. Tym samym dziadkowie są na bieżąco z tym, co dzieje się w życiu ich bliskich.
Wybierając upominek na Dzień Babci i Dzień Dziadka, warto też wziąć pod uwagę różne dolegliwości charakterystyczne dla podeszłego wieku. Elektryczny koc lub rozgrzewający termofor przyniosą ulgę przy bólach stawów, a ortopedyczna poduszka będzie prawdziwym wybawieniem w przypadku problemów z kręgosłupem.
Prezenty w formie przeżyciazmieniające się w piękne wspomnienia
Dorosłe wnuki mogą bardziej zaszaleć i zafundować dziadkom voucher na wybrane przeżycie poza domem. Taki upominek zmobilizuje seniorów do opuszczenia własnych czterech kątów, co korzystnie wpłynie również na ich zdrowie. Jaka atrakcja spodoba się osobom w sędziwym wieku? Mogą to być wieczór spędzony w teatrze, seans filmowy, kolacja w restauracji, warsztaty kulinarne lub ceramiczne, masaż dla dwojga. Do wyboru, do koloru! Wspólne wyjście uświadomi też dziadkom, że emerytura nie musi sprowadzać się do wizyt u lekarza czy oglądania telewizji, a więcej wolnego czasu można wykorzystać z fantazją.
Dlaczego Dzień Babci i Dzień Dziadka są ważne na całym świecie?
Dziadkowie odgrywają ogromną rolę w przekazywaniu rodzinnych historii, tradycji i doświadczeń. Bardzo często uczestniczą w wychowywaniu wnuków, zajmując się nimi, kiedy rodzice pracują, muszą coś załatwić albo po prostu marzy się im randka tylko we dwoje. Dzieje się tak nie tylko w Polsce, lecz także za granicą. Celebrowanie dnia dziadków pozwala pielęgnować więzi międzypokoleniowe oraz okazać seniorom wdzięczność za ich pomoc.